Rừng phòng hộ Quảng Bình kêu cứu

Chủ Nhật, 03/10/2010, 22:04:00
 Font Size:     |        Print
 

Con trai nguyên Chủ tịch xã mang mã tấu ra
đón nhà báo.

Biến đất Nhà nước thành… "ao nhà"

Một ngày đầu tháng 9, chúng tôi đã trực tiếp tại mảnh đất gió Lào cát trắng, "mục sở thị" những vi phạm đã và đang xảy ra nơi đây. Tuyến rừng phi lao phòng hộ nằm trọn vẹn trong 2 thôn Ngoại Hải và Thọ Đơn của xã Quảng Thọ. Đây là tuyến rừng nằm sát biển, có tác dụng chống xói mòn, ngăn thiên tai và ngập mặn được bà con trồng từ mấy chục năm nay. "Khoảng tháng 4 năm 2009 thì chuyện chặt rừng đào hồ nuôi tôm diễn ra mạnh, trước đó chỉ có lẻ tẻ, chúng tôi chẳng hề hay biết"- một người dân nói với chúng tôi. Cũng theo đơn phản ánh của người dân, việc đào hồ nuôi tôm đã diễn ra từ mấy năm trước, khi UBND xã có quyết định cho những hộ cá nhân đến thuê đất để đào ao nuôi tôm. Gọi là "hộ dân" nhưng ở đây, một vệt đường bờ biển dài 1 km hiện chỉ có bốn hộ gia đình "sở hữu" trong đó đặc biệt phải kể đến gia đình ông Trần Xuân Nghiêm. Ông Trần Xuân Nghiêm (nguyên Chủ tịch UBND xã Quảng Thọ, đã về nghỉ hưu cách đây một tháng) cùng với con trai sở hữu… mười ba hồ tôm. Trong những hồ tôm sở hữu đó, có 5 hồ ông và con trai  Trần Xuân Ngự trực tiếp nuôi còn… 8 hồ gia đình ông đang cho thuê. Ba hộ gia đình khác đang nuôi tôm tại đây cũng được ông Nghiêm trực tiếp "chấm" khi còn đương vị. Cuối tháng 8-2010 ông Trần Xuân Nghiêm nghỉ hưu sau khi đã sắp xếp xong xuôi mọi việc, xã Quảng Thọ có chủ tịch mới là ông Lê Đình Lượng (thời ông Nghiêm làm chủ tịch xã ông lương làm phó). Và để ổn định tình hình, trấn an dư luận, trong cuộc gặp mặt với bà con tại hội trường thôn Nhân Thọ, vị tân chủ tịch đã "thề" với bà con "sẽ rút kinh nghiệm và hứa không tái phạm". Nhưng lời nói gió bay, việc đâu vẫn còn đó. Người dân kêu khổ bởi môi trường ô nhiễm, một số giếng nước sinh hoạt đã bị nhiễm mặn và đặc biệt hơn, hồ nước rộng chừng 10 ha, dùng để sinh hoạt tưới tiêu đã bị cạn kiệt bởi những hộ nuôi tôm đào hết cát, nước không rỉ đến được. Và không chỉ dừng ở đó, những chiếc mương thoát nước đã được những hộ nuôi tôm lén đào ban đêm, ngang nhiên đổ trực tiếp nước nuôi tôm xuống biển ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống.

Đất “tau”,  “tau” chặt

Phản ánh với cấp trên không được, nhưng không để tài sản của Nhà nước bị lợi dụng và xâm hại, nhân dân đã trực tiếp thay phiên nhau đi canh gác vùng biển mà trực tiếp ở đây là Ban bao vệ rừng phòng hộ. Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Văn Dự, Trưởng ban bảo vệ rừng nói: "Chúng tôi cũng chỉ là người dân bình thường, ban bảo vệ chúng tôi lập ra đã nhiều năm nay và lương được tính bằng cách trừ vào thuế nông nghiệp. Cách đây mấy tháng, một đêm đi tuần chúng tôi phát hiện ra những hộ dân đào ao nuôi tôm đang đưa máy xúc đến xúc cây và đào ao, lấn diện tích mặt hồ. Một hôm khác, chúng tôi phát hiện vô số những cây phi lao bị chôn sâu dưới cát mà ai đó đã chôn để phi tang, khi nói lên điều này, chúng tôi đã bị họ đe dọa: "Đất là đất của tau, cây dương mọc trên đất tau, tau chặt. Muốn sống thì coi như không trông thấy gì".

Cũng theo Ban bảo vệ rừng, ngày 30-8 vừa qua, họ lại phát hiện ra thêm một chiếc máy xúc đang "ăn" cát, nhân dân tập trung gây sức ép đưa chiếc máy xúc về trụ sở thôn Nhân Thọ rồi báo cáo lên chính quyền. Chiều 1-9 UBND xã cũng đã tổ chức đứng ra họp thôn, phạt hành chính các hộ sai phạm và điều quan trọng hứa sẽ cùng các hộ nuôi tôm san lại mặt bằng, đình chỉ việc nuôi tôm nhưng từ đó đến thời điểm chúng tôi có mặt tại Quảng Thọ, những hồ nuôi tôm vẫn ngang nhiên hoạt động, thậm chí diện tích còn được mở rộng ra một cách âm thầm.

Để tìm hiểu kỹ hơn những sai phạm trong việc lấy đất rừng của Nhà nước cho thuê tại Quảng Thọ (Quảng Trạch - Quảng Bình), chúng tôi đã theo bà con thôn Nhân Thọ xuống trực tiếp tại những bãi cát bị xâm hại. Theo quan sát của chúng tôi, khoảng 30 hồ nuôi tôm, có cái đã được đào từ lâu, có cái đang dang dở của những hộ dân được chính quyền xã tiếp tay nằm rải rác theo chiều dài khoảng 1 km theo dọc bờ biển. Chiếc hồ chứa khoảng 10 ha, phục vụ cho khoảng 70 hộ dân đã bị cạn kiệt nước.  Bước chân trên những vệt cát bỏng rát của cái nắng cuối hè, chúng tôi trực tiếp được chứng kiến những hố chôn xác cây phi lao bị chủ hộ tôm và chính quyền đào để bức tử, nhằm che mắt người dân. Biết chúng tôi có mặt tại bãi biển Nhân Thọ, hàng trăm người dân đã đổ ra để trình bày và thật không may, khi đã mệt nhoài bởi cái nắng bỏng rát, chúng tôi tìm đường ra về thì gặp một đối tượng đeo kính đen, xách mã tấu chắn ngang đường nói rằng muốn gặp nhà báo để… nói chuyện. Sau này với những tấm ảnh và thước phim quay được, chính chủ tịch xã Quảng Thọ Lê Đình Lượng đã thừa nhận đó là Trần Xuân Ngữ, con trai nguyên Chủ tịch UBND xã Trần Xuân Nghiêm. Sự việc chưa dừng lại ở đó, cũng để tránh phiền phức cho bà con, tối hôm đó chúng tôi đã đi xe cách Quảng Thọ 15 km để ăn cơm tối nhưng vừa vào quán cơm, sáu thanh niên từ đâu đã đi xe máy lao vào "ăn vạ" với lý do xe chúng tôi va quệt vào xe máy họ. Cũng may ông chủ quán là người bản địa, đã dàn xếp ổn thỏa và không có sự việc đáng tiếc nào xảy ra.

Cho thuê đất vì… tình cảm

Với lý do bận họp nên mãi 5 giờ chiều, ông Lê Đình Lượng, Chủ tịch UBND xã Quảng Thọ mới sắp xếp được cho chúng tôi một buổi làm việc tại trụ sở ủy ban. Trước khi vào công việc ông Lượng cũng nói rằng có sự xuất hiện của chúng tôi ông rất vui, bởi rất có thể chúng tôi, cùng với chính quyền xã sẽ tìm ra một giải pháp nào đó nhằm giúp ổn định tình hình địa phương, bản thân ông mới chỉ lên chủ tịch xã chưa đầy một tháng, mọi viêc còn hết sức… bỡ ngỡ (Nhưng có một điều ông "quên" rằng, trước khi ông làm chủ tịch xã đã có một thời gian dài ông làm phó chủ tịch, sự việc Quảng Thọ bản thân ông phải là người nắm rất rõ). Theo tài liệu của Chủ tịch UBND xã Quảng Thọ cung cấp thì từ năm 2003 đến nay xã Quảng Thọ đã cho 6 hộ gia đình thuê đất để nuôi tôm bao gồm, gia đình anh Nho 2,8 ha; gia đình anh Thịnh 1,5 ha, gia đình anh Ngữ 2,6 ha; gia đình anh Khai 1,5 ha; gia đình anh Chiến 4,8 ha; gia đình anh Tấn 3,2 ha và tất cả đều được ban cán sự thôn xóm giám sát, tư vấn cho chính quyền địa phương. Trong buổi làm việc, ông Lượng khẳng định toàn bộ hợp đồng không hề vi phạm đến rừng phòng hộ và ảnh hưởng tới môi trường. Nhưng khi chúng tôi đưa ra những bằng chứng như việc đào hố chôn xác cây, diện tích bị lấn so với nguyên trạng thì ông chủ tịch xã lại thừa nhận có một số hộ "vi phạm một chút" là trường hợp gia đình anh Chiến, gia đình anh Ngữ, gia đình anh Thịnh. Ông cũng thừa nhận trong việc này chính quyền xã đã thiếu giám sát, kiểm tra.

Có lẽ ông Chủ tịch UBND xã Quảng Thọ sẽ không còn cơ hội để thực hiện lời hứa của mình khi ông "cố tình" không biết" rằng, dải bờ cát kéo dài một km mà các ông cho thuê nuôi tôm đó đã nằm trong kế hoạch xây dựng con đường ven biển khi thị trấn Ba Đồn được nâng cấp lên thành thị xã (UNND tỉnh Quảng Bình phê duyệt vào năm 2007). Điều ấy đã được phó chủ tịch UBND huyện Quảng Trạch Nguyễn Chí Lâm khẳng định với chúng tôi trong buổi làm việc ngày hôm sau. Ông Lâm cũng cho biết thêm, đây là vùng đất từ lâu đã được huyện chỉ đạo "không được mở rộng sản xuất hoặc nâng cấp xây dựng". "Trước đây xã Quảng Thọ cũng nói rằng họ cho một số hộ nuôi tôm mượn, nghe vậy nhưng kỳ thực chúng tôi chưa nhận được bất kỳ một văn bản hay báo cáo nào. Tôi nghĩ rằng UBND xã đã làm sai về mặt chủ trương và thời gian tới đây chúng tôi sẽ xử lý nghiêm để ổn định tình hình và đặc biệt, dải đất đó là kế hoạch chiến lượng của tỉnh, UBND tỉnh đã có công văn yêu cầu không được sử dụng đất nằm trong quy hoạch đường tuyến biển thì tuyệt đối không thể sử dụng. Những cá nhân sai phạm chắc chắn phải bị xử lý. Bản thân UBND xã cũng phải có trách nhiệm với huyện" - ông Lâm nói.

Người dân đào cát phát hiện gốc và thân cây phi lao bị chôn vùi.

Nguyễn Văn Quân
Theo: