Syria: Vẫn “bài ca” vũ khí hóa học

Thứ Bảy, 24/08/2013, 09:19:00

NDĐT- Ngày 21-8, phe đối lập cáo buộc chính phủ Syria sử dụng vũ khí hóa học làm chết hàng nghìn người dân tại khu vực ngoại ô thủ đô Damascus. Còn chính phủ Syria lại khẳng định, những thông tin trên hoàn toàn không có căn cứ, nhằm làm chệch hướng chú ý của các thanh sát viên LHQ.

Syria: Vẫn “bài ca” vũ khí hóa học

Các thanh sát viên của Liên Hợp Quốc ở Syria.

Sự phản ứng khác nhau

Ngày 22-8, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố, Trung Quốc kiên quyết phản đối hành động sử dụng vũ khí hóa học tại Syria và kêu gọi các chuyên gia của LHQ cần phải khách quan và “tham vấn đầy đủ” để xác minh cáo buộc của phe đối lập xem bên nào sử dụng vũ khí hóa học nhằm vào dân thường.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Alexander Lukashevich tuyên bố, Nga sẽ đưa ra lập trường của mình dựa trên kết quả điều tra khách quan và độc lập của phái bộ LHQ tại Damascus. Nga nhận định phe nổi dậy đã có “hành động khiêu khích” bằng cách đưa ra cáo buộc trên ngay sau khi các thanh sát viên quốc tế đến Syria.

Ông Lukashevich bày tỏ hy vọng các kết quả điều tra sẽ làm sáng tỏ những thông tin mang tính “đầu cơ” về bên sử dụng vũ khí hóa học trong cuộc xung đột tại Syria.

Bộ Ngoại giao Anh tuyên bố cần phải kiểm tra kỹ và trực tiếp tại thực địa thông tin về khả năng sử dụng vũ khí hóa học tại nước này. Bộ Ngoại giao Ukraine cũng yêu cầu tiến hành điều tra công tâm về thông tin xung đột vũ trang có sử dụng vũ khí hóa học nhằm vào dân thường, trong đó có cả trẻ em, thiệt mạng ngày 21-8.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Đức Guido Westerwelle và Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu đã cùng yêu cầu làm rõ tình hình chung quanh vụ sử dụng vũ khí hóa học tại Syria và yêu cầu các quan sát viên LHQ đến kiểm tra tình hình thực tế.

Hiện phái đoàn gồm hơn 10 chuyên gia của LHQ đã rời thủ đô Damascus của Syria để tới thanh sát các địa điểm tại Khan al-Assal thuộc tỉnh miền Bắc Aleppo. Đoàn cũng sẽ đến khu vực Ataybeh, gần Damascus và thành phố Homs, những nơi được báo cáo là có sử dụng vũ khí hóa học.

Bà Maria Cristina Perceval, Đại sứ Argentina tại LHQ kiêm Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an, LHQ, khẳng định “cần làm rõ những gì đã xảy ra” tại Syria. Bà cho biết các thành viên Hội đồng Bảo an hoan nghênh quyết tâm của Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon tiến hành một cuộc điều tra “thấu đáo, công bằng và cấp bách”.

Quân nổi dậy thất thế và những phản ứng cực đoan

Hãng tin chính thức SANA của Syria cho biết quân đội nước này đã giành lại được khu vực phía Bắc của Latakia, quê hương của ông Assad, một tỉnh nằm trên bờ Địa Trung Hải.

Cho đến nay quân đội Syria đã giành lại được chín ngôi làng và một trạm kiểm soát quân sự ở khu vực Salma, khu vực chiến lược giáp với biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Sau khi thất bại tại Lattakia thành trì cuối cùng của quân nổi dậy trong khu vực, các nhóm phiến quân đang chạy trốn sang Thổ Nhĩ Kỳ.

Syria cũng cáo buộc kênh truyền hình Al-Arabiya và Al-Jazeer thường xuyên đưa thông tin sai sự thật về tình hình tại Syria nhằm ủng hộ cho các nhóm nổi dậy liên kết với al-Qaeda tại Syria, cũng như lợi ích của Qatar và Ả Rập Saudi.

Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ, Davutoglu tuyên bố cứng rắn rằng, toàn bộ “giới hạn đỏ” ở Syria đều bị vượt qua, đồng thời chỉ trích LHQ chưa có hành động gì sau khi phe đối lập cáo buộc lực lượng chính phủ Syria sử dụng vũ khí hóa học.

Ông Davutoglu cũng kêu gọi phải đưa ra án phạt bổ sung đối với chính quyền Damascus ngay lập tức để bảo đảm tác động răn đe đối với hành động không thể chấp nhận này.

Cùng ngày 22-8, Pháp cũng cho rằng cộng đồng quốc tế sẽ phải sử dụng vũ lực nếu chứng thực được những cáo buộc Syria sử dụng vũ khí hóa học nhằm vào dân thường. Ông Fabius nhấn mạnh, nếu Hội đồng Bảo an LHQ không thể đưa ra quyết định, thì một bên nào đó sẽ buộc phải hành động “theo cách khác”. Còn Bộ Ngoại giao Anh lại khẳng định, London sẽ không loại trừ bất kỳ một phương án hành động nào để cứu sinh mạng thường dân tại Syria.

Ngày 19-8, Thủ tướng Jordan Abdullah Ensour tuyên bố nước này đã sẵn sàng trước nguy cơ nổ ra chiến tranh hóa học, ông cho rằng vẫn có nguy cơ nổ ra một cuộc chiến tranh hóa học và có thể lan sang Jordan, và yêu cầu Mỹ cung cấp máy bay do thám không người lái để hỗ trợ nước này ngăn cuộc xung đột Syria cũng như bảo vệ trại tị nạn Zaatari với hơn 165.000 người Syria.

Giới phân tích đang quan ngại về việc đánh giá thiên vị và cực đoan của một số nước phương Tây, họ luôn đặt vấn đề thanh sát đối với chính phủ Syria sử dụng vũ khí hóa học, còn phe đối lập thì hình như không phải là đối tượng. Trong khi lực lượng chính phủ vẫn ở thế làm chủ chiến trường, họ tuyên bố “không bao giờ sử dụng vũ khí hóa học đối với dân tộc mình”, còn lực lượng đối lập luôn bị vây hãm và bị đánh bật khỏi nhiều địa bàn chiến lược quan trọng.

Liệu Geneva hai có diễn ra?

Các quan chức Nga và Mỹ ngày 19-8 cho biết các nhà ngoại giao hai nước sẽ gặp nhau tại La Hay, Hà Lan vào tuần tới để thảo luận về công tác chuẩn bị cho Hội nghị hòa bình về Syria - vốn đã bị trì hoãn trong một thời gian dài.

Phát biểu với hãng tin Interfax, Thứ trưởng ngoại giao Nga Gennady Gatilov nói: “Cuộc gặp sẽ diễn ra vào giữa tuần tới ở La Hay”. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng cho biết cuộc gặp sắp tới là kết quả đạt được trong các cuộc gặp giữa Bộ trưởng ngoại giao và Quốc phòng hai nước hôm 9-8 vừa qua.

Được biết Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách các vấn đề đối ngoại Wendy Sherman và Đại sứ Mỹ tại Syria Robert Ford sẽ tham gia cuộc gặp trên. Interfax còn cho hay Đặc phái viên của Liên đoàn Arập Lakhdar Brahimi cũng sẽ có mặt.

Hồi tháng 5 vừa qua, Nga và Mỹ nhất trí tổ chức hội nghị về vấn đề Syria, còn được gọi là Hội nghị Geneva hai nhằm tổ chức cuộc gặp lần đầu tiên giữa các bên ở Syria kể từ khi xảy ra cuộc xung đột đã kéo dài hai năm rưỡi qua ở nước này.

Tuy nhiên, dư luận vẫn kỳ vọng vào Hội nghị Geneva hai sẽ sớm diễn ra để đem lại hòa bình cho nhân dân Syria vốn đã chịu nhiều đau khổ và mất mát.

 

NGUYỄN NHÂM

Theo