Tìm hướng phát triển từ không gian ngầm

Thứ Năm, 31/05/2018, 14:58:03
 Font Size:     |        Print
 

Một góc không gian ngầm tại Trung tâm thương mại Vincom Center (quận 1).

TP Hồ Chí Minh hiện có khoảng 11 ha diện tích không gian ngầm, chủ yếu là tầng hầm của các trung tâm thương mại và chỗ để xe. Trong khi đó, quỹ đất nội thành ngày càng cạn kiệt; ùn tắc giao thông nhất là tại khu vực trung tâm, cửa ngõ thành phố liên tục gia tăng. Vì vậy, thành phố đang gấp rút lập quy hoạch xây dựng không gian ngầm để mở thêm không gian cho phương tiện giao thông, các loại hình dịch vụ, thương mại hoạt động dưới lòng đất, nhằm giảm áp lực kẹt xe, đáp ứng tốc độ phát triển của đô thị.

Thành phố Hồ Chí Minh đang phát triển “nóng” về đô thị, có số dân cao nhất nước, đến nay đã gần 14 triệu dân. Tỷ lệ đô thị hóa và tốc độ tăng dân số cơ học ngày càng cao đã dẫn đến nhiều vấn đề như kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm không khí, thiếu không gian xanh, hệ thống hạ tầng…, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững của thành phố và cuộc sống của người dân. Quá trình phát triển cũng dẫn đến nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng cho nhà ở, văn phòng làm việc, trường học, bệnh viện, các dịch vụ đô thị như mua sắm, ăn uống, giải trí..., cả mạng lưới giao thông công cộng vận chuyển khối lượng lớn như metro và hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật hiện đại. Sử dụng không gian ngầm được xem là ý tưởng tạo ra các giải pháp tiềm năng để giải quyết những thách thức nêu trên.

Diện mạo đô thị thành phố đang phát triển, thay đổi từng ngày với hàng loạt nhà cao tầng, hầm chui giao thông, tuyến metro số 1 đang thi công và hàng trăm ki-lô-mét metro sắp triển khai, các dự án thoát nước cải thiện vệ sinh môi trường, các dự án chỗ đậu xe ngầm, các chương trình ngầm hóa hệ thống đường dây, đường ống điện lực, viễn thông...

Nếu cứ để như cách quản lý hiện nay, mạnh ai nấy làm, mạnh ngành nào ngành đó biết, phân công quản lý nhà nước về không gian ngầm vừa manh mún, vừa quá đơn giản, không quy hoạch, không kế hoạch, thì hệ lụy lãng phí chắc chắn còn kéo dài.

Nhận thức được tầm quan trọng của không gian ngầm, từ năm 2012, UBND thành phố Hồ Chí Minh đã phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị khu trung tâm hiện hữu thành phố có diện tích 930 ha, trong đó đã quy hoạch không gian ngầm chủ yếu là ở quận 1, bao gồm không gian ngầm dưới đường Lê Lợi; giữa ga Bến Thành và ga Nhà hát thành phố (không gian bên trên tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên; đường bộ ngầm và trung tâm mua sắm ngầm). Không gian ngầm bên dưới ga Bến Thành làm quảng trường ga và trung tâm mua sắm. Không gian bên dưới Công viên 23-9 làm đường bộ ngầm, bãi đậu xe, bến xe buýt và trung tâm mua sắm. Không gian bên dưới công viên dọc bờ sông Sài Gòn (dọc đường Tôn Đức Thắng) và Công trường Mê Linh làm bãi đậu xe và trung tâm mua sắm. Các bãi xe ngầm dưới Công viên Lê Văn Tám, sân khấu Trống Đồng, sân thể thao Hoa Lư... cũng đã được quy hoạch.

Do nguồn lực, kinh nghiệm có hạn nên quy hoạch không gian ngầm mới nhất sẽ triển khai tại khu trung tâm hiện hữu 930 ha, nhưng không phải phủ kín mà dọc theo lõi của tuyến metro, vì sử dụng không gian ngầm lớn, tập trung, kết nối với nhau; kế đó là Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Hệ thống đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh gồm tám tuyến metro với hơn 73 km đoạn tuyến đi ngầm và hơn 72 nhà ga ngầm, trong đó nhà ga trung tâm Bến Thành được quy hoạch là một tổ hợp không gian ngầm lớn, giao thoa giữa bốn tuyến đường sắt đô thị và khu trung tâm thương mại ngầm… TIẾN sĩ Phạm Sanh, chuyên gia đô thị nhận định: “Tại TP Hồ Chí Minh, để phát triển không gian ngầm có quá nhiều cơ quan liên quan, cần phải sắp xếp về một đầu mối thống nhất.

Tiếp đó là xây dựng đồ án quy hoạch chung về không gian ngầm, công việc này nên chọn nhà thầu tư vấn nước ngoài để có được một quy hoạch không gian ngầm hiện đại, bền vững. Có quy hoạch rồi mới có định hướng, quy chế quản lý và làm thí điểm xây dựng không gian ngầm chung quanh nhà ga metro Bến Thành trước để rút kinh nghiệm. Những việc này đòi hỏi quyết tâm cao và năng lực quản lý đô thị của lãnh đạo thành phố”.

Kiến trúc sư Võ Kim Cương, nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng TP Hồ Chí Minh cho biết, việc xây dựng cơ sở dữ liệu hệ thống thông tin địa lý GIS đã bắt đầu cách đây khoảng 20 năm nhưng ước vọng xây dựng trung tâm thông tin GIS của thành phố vẫn chưa thực hiện được. Hiện, rất cần những quy chế, chính sách quản lý thông tin dữ liệu. UBND thành phố Hồ Chí Minh nên xác định đây là chương trình trọng điểm thứ tám của thành phố vì cơ sở dữ liệu là nền tảng của nền tảng, không có thông tin thì không làm được việc gì một cách chính xác…

Bài, ảnh: Gia Nguyễn

Chia sẻ