Vở cải lương Vì sao lạc xứ và những thể nghiệm mới

Thứ Hai, 08/07/2019, 02:11:21

Hào hùng mà xúc động, bi tráng mà thấm đẫm giá trị nhân văn, vở cải lương Vì sao lạc xứ vừa được Nhà hát Cải lương Việt Nam công diễn, đã để lại nhiều cảm xúc trong lòng khán giả. Đây cũng là vở diễn được đưa vào các yếu tố thể nghiệm cho thấy những tìm tòi, sáng tạo mới trong dàn dựng.

Vở cải lương Vì sao lạc xứ và những thể nghiệm mới

Các diễn viên Nhà hát Cải lương Việt Nam trong vở diễn Vì sao lạc xứ.

Vở Vì sao lạc xứ được thực hiện theo đặt hàng của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, dựa trên kịch bản của tác giả Nguyễn Toàn Thắng. Vở diễn mang đến những lát cắt sinh động về cuộc đời nhân vật lịch sử Hồ Nguyên Trừng, con trai vua Hồ Quý Ly, người có công phát minh ra súng thần cơ, được xem là nhân tài xuất chúng về khoa học quân sự. Lý giải tại sao lại chọn khai thác một nhân vật mà thông tin, tài liệu còn lưu lại rất ít trong lịch sử, tác giả Nguyễn Toàn Thắng cho biết, đây là thách thức đầy khó khăn, nhưng cũng là động lực để ê-kíp thực hiện vở diễn phát huy cao độ khả năng sáng tạo. Từ đó, cung cấp thêm những mảnh ghép thông tin về cuộc đời, sự nghiệp của Hồ Nguyên Trừng cũng như những biến cố lịch sử ở thời đại nhân vật dưới góc nhìn của những người làm nghệ thuật. Đây cũng là tác phẩm đánh dấu sự ra mắt của Đoàn nghệ thuật thể nghiệm (Nhà hát Cải lương Việt Nam) với nhiệm vụ đưa những tìm tòi, sáng tạo mới vào nghệ thuật cải lương, cho nên vở diễn được xây dựng với khá nhiều thể nghiệm của ê-kíp sáng tạo, thể hiện ngay ở cách tiếp cận nội dung. Nhân vật Vân Khanh, người đàn bà tri kỷ của Hồ Nguyên Trừng đã được tác giả sáng tạo đưa vào kịch bản, để rồi xoay quanh tình yêu đầy ngang trái giữa hai người, những tình tiết trong câu chuyện cứ thế được thắt nút và lý giải. Vở diễn khai thác chất trữ tình của cải lương, nhưng không bị cũ với sự ủy mị, sướt mướt, trái lại cuốn người xem vào nhịp diễn nhanh qua nhiều tầng diễn biến cảm xúc.

Đạo diễn, NSƯT Triệu Trung Kiên, Phó Giám đốc Nhà hát Cải lương Việt Nam đã khéo léo đặc tả chuỗi ngày Hồ Nguyên Trừng lưu lạc nơi xứ người, cố gắng lý giải những thăng trầm trong cuộc đời nhân vật để khắc họa bi kịch của nhân tài trong thời loạn. Vở diễn Vì sao lạc xứ gây ấn tượng mạnh với những mảng miếng sân khấu được xử lý có nghề, thổi bùng ngọn lửa cảm xúc nơi người xem như cảnh Hồ Nguyên Trừng vật vã, đau đớn nhìn cha phải tuẫn tiết vì không muốn trở thành điểm yếu của con; cảnh Vân Khanh dằn lòng đâm người mình yêu để rồi thảng thốt nhận ra tất cả vẫn nằm trong âm mưu của kẻ địch... Những giằng co, đấu trí vì những ý đồ riêng giữa hai người yêu nhau là Nguyên Trừng - Vân Khanh đẩy diễn biến lên cao trào, buộc người xem phải dõi theo và ngẫm ngợi. Đặc biệt, nhân vật Hồ Quý Ly dù chỉ xuất hiện chưa đầy mười phút nhưng đã tạo được dấu ấn nổi bật về tính cách và số phận.

Làm nên sự mới mẻ của vở diễn phải nói tới đóng góp rất lớn của đội ngũ diễn viên. Bên cạnh những gương mặt trẻ gần đây thường xuyên được nhà hát “chọn mặt gửi vàng” cho những vai diễn nặng ký như: Quang Khải (vai Hồ Quý Ly), Văn Đáng (vai Hồ Nguyên Trừng), vở diễn còn có sự tham gia diễn xuất của một loạt diễn viên vừa tốt nghiệp lớp đào tạo trung cấp cải lương Trường đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, trong đó ấn tượng nhất phải nói tới vai diễn Vân Khanh do diễn viên trẻ Minh Nguyệt thủ vai. Sự xuất hiện của lớp diễn viên trẻ có cả thanh, sắc này không chỉ mang đến sự tươi mới cho vở diễn mà còn hứa hẹn nhiều bất ngờ cho sân khấu cải lương thời gian tới.

Bên cạnh đó, cũng cần nói đến những nỗ lực của đạo diễn và họa sĩ thiết kế trong dàn dựng bối cảnh sân khấu, nhất là trong những phần chuyển cảnh. Cách chuyển cảnh bằng âm nhạc, những lớp diễn xen kẽ và cách cấu trúc nhiều tầng không gian phía sau sân khấu giúp quá trình thưởng thức gần như không bị ngắt quãng, bảo đảm tiết tấu nhanh của vở diễn và cảm xúc liền mạch của khán giả. Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm về cách dàn dựng, thủ pháp sân khấu, phục trang, âm thanh, ánh sáng, vở diễn cũng cần có những điều chỉnh nhất định để hoàn thiện hơn.

ĐẮC LINH