Một chiến dịch ở Bắc Kỳ- Nguồn sử liệu sống động về lịch sử, văn hóa Việt

Thứ Bảy, 16/05/2020, 11:32:36

NDĐT - Lần đầu tiên, công ty sách Đông A ra mắt một ấn phẩm đặc biệt được đầu tư kỹ lưỡng từ nội dung đến hình thức. Đó là cuốn Một chiến dịch ở Bắc Kỳ, cuốn sách đầu tiên trong Tủ sách Đông Dương của Đông A ra mắt bạn đọc.

Một chiến dịch ở Bắc Kỳ- Nguồn sử liệu sống động về lịch sử, văn hóa Việt

Đây là một cuốn sách dạng ký sự - du ký, tái hiện lại con người, cảnh vật cùng những nét phong tục, tập quán, lối sống, nghề nghiệp và nếp sinh hoạt của xã hội Bắc Kỳ và Trung Kỳ cuối thế kỷ XIX, qua những ghi chép lý thú và hàng trăm minh họa độc đáo của tác giả Charles-Édouard Hocquard, thầy thuốc quân y kiêm nghệ sĩ nhiếp ảnh người Pháp. Đặt tên sách là Một chiến dịch ở Bắc Kỳ, nhưng thực tế tác giả tham gia bốn chiến dịch dài ngắn khác nhau, trong đó có ba cuộc đôi bên giao chiến ác liệt. Tuy nhiên, tác giả không kể nhiều về các trận đánh mà tập trung viết về những điều mới lạ mà ông tận mắt chứng kiến và tìm hiểu được về vùng đất Viễn Đông xa xôi mà “ở Pháp biết bao người nhắc tới”.

Sách có bố cục 23 chương, đưa người đọc theo hành trình rong ruổi trên khắp các nẻo đường Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Hóa, Nam Định, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Phú Thọ, Đà Nẵng, Huế của bác sĩ Hocquard trong khoảng thời gian hơn hai năm (1884 - 1886). Trên hành trình này, tác giả đã có cơ hội gặp gỡ, tiếp xúc đủ mọi hạng người, từ những nhà buôn, cu ly, quan lại, ký lục, gia đình và trẻ con bản xứ, thậm chí cả vua Đồng Khánh. Ông quan sát từ cảnh vật, kiến trúc đến con người, phong tục… và ghi chép, tìm hiểu, cũng như chụp lại những hình ảnh quan sát được. Bởi thế, hồi ký Một chiến dịch ở Bắc Kỳ là nguồn sử liệu quan trọng để tìm hiểu về nền chính trị, kinh tế, xã hội miền bắc và miền trung Việt Nam cuối thế kỷ XIX. Từ địa dư, phong tục tập quán, tín ngưỡng, các làng nghề thủ công truyền thống đến con người, tổ chức xã hội, một số công trình kiến trúc quân sự và dân sự nổi tiếng một thời của xứ Bắc Kỳ và Trung Kỳ đều lọt vào đôi mắt quan sát tinh tường của một nhà nhiếp ảnh tài tình. Nhờ đó, bác sĩ Hocquard dựng lại cho chúng ta một cách sống động một bản đồ Hà Nội và Huế với những di sản vốn có của nó và cả những vàng son mà nay đã trở thành quá vãng, như điện Kính Thiên, quần thể chùa Báo Ân hay cung Bảo Định…

Phố Mã Mây cũ.

Cách viết kiểu du ký, ký sự khiến những ghi chép trở nên thú vị và phù hợp với nhiều lứa tuổi, nhiều đối tượng độc giả.

Tác giả cuốn sách là Charles-Édouard Hocquard (1853 - 1911) sinh tại Nancy, Pháp. Năm 1884, ông tình nguyện sang Đông Dương để phục vụ trong quân đoàn viễn chinh và trở thành một nhà chép sử bằng ảnh chụp vùng đất này. Hàng trăm bức ảnh hiếm hoi về con người và phong cảnh của xứ sở mới đã mang về cho Hocquard huy chương vàng danh giá tại Triển lãm Toàn cầu ở Anvers năm 1885.

Tháp Hòa Phong, hồ Hoàn Kiếm.

Cuốn sách do dịch giả Đinh Khắc Phách, là người sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống hiếu học ở huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình chuyển ngữ. Với vốn sống, kinh nghiệm chiến trường, và hơn hết là mối quan tâm sâu sắc đến văn hoá nước nhà, dù đã ở tuổi 90, nhận thấy Một chiến dịch ở Bắc Kỳ là cuốn sách có giá trị, dịch giả Đinh Khắc Phách đã làm việc cẩn trọng trong suốt hơn một năm, xử lý một khối lượng văn bản Pháp ngữ đồ sộ và thực hiện một hệ thống chú thích tỉ mỉ, mang đến cho độc giả những kiến thức chuẩn xác về các sự kiện lịch sử, phong tục dân gian và tập quán truyền thống của người Việt, làm nên một bản dịch quý trong Tủ sách Đông Dương.

Lính tập Nam Kỳ, lính tập Bắc Kỳ.

Đặc biệt, cuốn sách được đầu tư công phu với bốn phiên bản, phổ thông, cao cấp và ấn bản S500, ấn bản đặc biệt S100 với chất lượng in hàng đầu cùng rất nhiều bản in khắc gỗ theo ấn bản gốc đầu tiên.

BẢO LINH