Nỗ lực giảm tỷ lệ trẻ sinh ra nhiễm HIV từ mẹ

Chủ Nhật, 14/07/2019, 02:20:51

Tháng cao điểm dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con (từ ngày 1 đến 30-6) có chủ đề “Mẹ không có HIV - Con không nhiễm HIV” đang được triển khai trong cả nước nhằm thúc đẩy sự tham gia của cả hệ thống chính trị và của toàn dân nhằm thực hiện mục tiêu “giảm tỷ lệ trẻ nhiễm HIV từ mẹ sang con xuống dưới 2% vào năm 2020”.

Theo thống kê của Cục Phòng, chống HIV/AIDS (Bộ Y tế), mỗi năm ở nước ta có hàng nghìn trẻ em sinh ra bị nhiễm HIV. Phần lớn số trẻ dưới 15 tuổi nhiễm HIV hiện nay là do lây truyền từ mẹ nhiễm HIV. Nếu không được điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, thì cứ 100 bà mẹ nhiễm HIV mang thai sẽ có 35 trẻ sinh ra nhiễm HIV từ mẹ. Nhưng nếu được điều trị dự phòng thì chỉ có khoảng năm trẻ bị lây truyền căn bệnh này từ mẹ. Do đó, việc dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con là rất quan trọng. Những người phụ nữ mang thai khi xét nghiệm có kết quả nhiễm HIV, 100% sẽ được điều trị dự phòng lây nhiễm từ mẹ sang con ngay khi phát hiện.

Tháng cao điểm dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con năm nay tập trung thực hiện các biện pháp nhằm loại trừ HIV ngay ban đầu từ người mẹ. Để đạt được mục tiêu nêu trên, từ tuyến tỉnh, thành phố đến quận, huyện, thị xã, xã, phường, thị trấn đã tổ chức ít nhất một hoạt động tuyên truyền về dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Bên cạnh đó, Bộ Y tế tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân, nhất là phụ nữ mang thai, vợ của những người nhiễm HIV trong độ tuổi sinh đẻ, phụ nữ thuộc nhóm nguy cơ cao về lợi ích của xét nghiệm HIV sớm và điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.

Sau ba tuần, kể từ ngày phát động Tháng hành động, Bộ Y tế đã trực tiếp giám sát triển khai nhiều hoạt động dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con; cung cấp kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm, mô hình có hiệu quả trong phòng tránh lây truyền HIV từ mẹ sang con của những năm trước. Những trường hợp phát hiện sớm người mẹ nhiễm HIV đã được cung cấp đủ thuốc điều trị dự phòng. Ngoài ra, tại các địa phương tổ chức gặp mặt sinh hoạt câu lạc bộ với những người nhiễm HIV, phụ nữ mang thai, vợ người nhiễm HIV để truyền thông dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con; vận động phụ nữ nhiễm HIV chủ động tham gia và sử dụng thẻ bảo hiểm y tế trong khám, chữa bệnh…

Chị Nguyễn Hoàng Ng., thường trú tại quận Hoàng Mai (Hà Nội), mang thai em bé thứ hai được bốn tháng, có chồng nghiện ma túy đã mười năm, hai vợ chồng thuộc nhóm nguy cơ cao. Chị chia sẻ, mang thai và sinh bé thứ nhất cách đây 5 năm, lúc đó chồng chị đã có thâm niên nghiện hút 5 năm rồi. Nhưng vì xấu hổ cho nên khi mang thai lần đầu em đã không dám ra xét nghiệm lây nhiễm mẹ con. Lần mang thai này, em được cán bộ y tế phường động viên, cho nên em đã đi xét nghiệm lây truyền từ mẹ sang con. Rất buồn là em cũng đã nhiễm HIV từ chồng, nhưng cũng may mắn là xét nghiệm cả hai con em đều không bị nhiễm HIV... Các cán bộ y tế tại địa phương đã tư vấn và cấp thuốc dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con.

TS Hoàng Đình Cảnh, Phó Cục trưởng phòng, chống HIV/AIDS cho biết: Trường hợp như chị Nguyễn Hoàng Ng. là một trong số hàng nghìn trường hợp may mắn khi xét nghiệm HIV đã được uống thuốc phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con. Phòng, chống HIV/AIDS là một công tác đòi hỏi thực tế, thực địa tại các vùng miền, cho nên bản thân mỗi người y tá, bác sĩ tại địa phương phải sát sao, như những người làm công tác dân vận tại cơ sở. Nhờ sự phát triển của công tác điều trị, mà tỷ lệ lây truyền từ mẹ sang con đã giảm đáng kể. Ngay cả khi bố, mẹ đều nhiễm HIV vẫn có thể sinh ra những đứa con khỏe mạnh không nhiễm HIV nếu mẹ được dùng thuốc kháng vi-rút (ARV) và tuân thủ việc nuôi con theo hướng dẫn của cán bộ y tế. Công tác phòng, chống lây truyền HIV từ mẹ sang con tuy đã đạt được kết quả tích cực, song hiện vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức... Sự kỳ thị và phân biệt đối xử vẫn là rào cản lớn nhất cho việc tiếp cận với dịch vụ dự phòng lây truyền mẹ con.

Tháng cao điểm dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con đang được triển khai thông qua các hoạt động cụ thể đã thu được kết quả nhất định trong nâng cao nhận thức của người dân, nhất là phụ nữ mang thai. Bên cạnh đó, đã giảm đáng kể sự kỳ thị và phân biệt đối xử đối với phụ nữ mang thai nhiễm HIV và trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV. Đồng thời các dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con được mở rộng ở nhiều cơ sở y tế... Qua đó tạo động lực để quyết tâm, phấn đấu thực hiện đạt mục tiêu giảm tỷ lệ trẻ sinh ra nhiễm HIV từ mẹ xuống dưới 2% vào năm 2020.

THANH MAI